Lưu Hầu luận – Tô Thức

Tôi chỉ là hạng đứng cách cửa ba trăm dặm, thế nên dịch vốn chỉ để mỗi ngày cải thiện tiếng Hán thêm một ít. Bản gốc lấy từ trang http://www.gushiwen.org/GuShiWen_007dcf6e39.aspx, phần chú giải và thích văn của trang này đã giúp cho tôi rất nhiều. Và cứ đúng tinh thần bài này thì xin được nhận mọi chỉ dạy m(_._)m

 

***

Ý nghĩa của mấy dòng dịch này, thì là vì tôi thích Lưu Hầu Trương Tử Phòng, và thích Đông Pha cư sĩ Tô Tử Chiêm ^_^v

 

Lưu Hầu luận

Tô Thức

.

Tự cổ, đã ai được gọi là hào kiệt, thì tiết tháo ắt phải hơn đời. Cứ tính người, thì luôn có những chuyện không thể nhẫn, kẻ thất phu thấy nhục, tuốt kiếm đứng dậy tranh hơn, vậy đâu đã đủ để tôn là “dõng”? Thiên hạ có những bậc đại dõng giả, gặp sự thình lình chẳng hoảng, phải chuyện đè ép chẳng giận. Hoài bão của họ to lớn lắm, mà chí của họ cao xa lắm.

Về chuyện Tử Phòng nhận sách từ ông lão trên cầu, thì kể cũng quái thực, song chắc đâu được đấy chẳng là hạng ẩn sĩ nhà Tần xuất hiện làm bận thử thách? Cứ cái kiểu úp úp mở mở nọ, nào đâu không phải cách bậc thánh hiền thường nhắc nhở người; song chúng thảy không hay, còn tưởng là chi thần bí lắm, cái sai rành rành ra rồi. Ý của ông lão, cũng nào phải ở cuộn sách đó. Lúc Hàn mất, Tần đương mạnh biết là bao, dùng rặt những đao, những cưa, những đỉnh, những vạc để đối phó với hàng chí sĩ. Kẻ lành vô tội bỏ mạng đếm sao cho xiết. Dẫu có người như Mạnh Bôn, Hạ Dục[1] đi nữa, cũng chịu chẳng làm được gì. Phàm hạng quân vương nặng về hình, khắc bạc thì dư mà thế chẳng lâu dài. Tử Phòng không dằn nổi lòng phẫn, lấy lực của kẻ thất phu mà bày chuyện thích sát; khi ấy, thoát chết được, thật chỉ trong kẽ tóc đường tơ thôi, lại chẳng nguy sao?

Con nhà có bạc vạn, chẳng bị cướp giết mất, cớ gì? Là do thân ấy quý, bỏ mạng trong tay quân đạo tặc không đáng. Tử Phòng tài cái thế, song chẳng mưu nổi cái mưu của Y Doãn, Thái Công[2], lại theo cái kế của hạng Kinh Kha, Nhiếp Chính[3], may sao không việc gì, ông lão trên cầu nọ tiếc là tiếc vì ấy. Bởi vậy, mới làm ra cái vẻ cao kỳ nghiệt ngã, nói ra những lời lăng mạ, do như mà đã nhẫn được, thì đại sự ắt xong. Bởi vậy sau ông lão mới nói: “Chú mày dạy được đấy!”

Sở Trang Vương phạt Trịnh, Trịnh Bá[4] cởi áo dắt trâu đón đầu, Trang Vương rằng: “Vua mà hạ mình được thế, hẳn là tin và biết dùng dân.” Bèn thôi không đánh nữa. Câu Tiễn khốn ở Cối Kê, chịu làm tôi thần nước Ngô, ba năm không mệt. Còn như nuôi chí báo thù, lại không chịu khom lưng uốn gối, ấy là cái ngang ngạnh của hạng thất phu vậy. Lại nói ông lão ấy, bụng hay tài Tử Phòng có thừa, song độ lượng lại chưa đủ, bèn mới rắp tâm bẻ gãy tính khí đanh sắc của thiếu niên, sao cho nhẫn cái phẫn nhỏ mà thành được kế lớn. Căn cớ đâu nói thế? Hai người chẳng quen chẳng biết, không dưng  gặp mặt ngoài nội, lại đòi Tử Phòng làm chuyện của hạng đầy tớ, song Tử Phòng vẫn y thế mà làm. Ấy hẳn là duyên do sau Tần Hoàng chẳng làm ông khiếp được, Hạng Tịch[5] chẳng khiến ông giận được.

Về chuyện cớ sao Cao Tổ thắng, mà Hạng Tịch thua, thì chỉ ở nhẫn đặng hay không đó thôi. Hạng Tịch riêng nhẫn là không đặng, ỷ vào trăm trận trăm thắng mà vung văng ngọn đao; Cao Tổ nhờ nhẫn mà giữ được trọn sức, chờ lúc địch suy, là từ Tử Phòng dạy đấy. Sau Hoài Âm[6] phá được Tề, muốn tự lập làm vua, Cao Tổ giận dữ ra mặt, đủ thấy cái tính cương cường vẫn còn đó. Ngoài Tử Phòng ra, còn ai can ông để thành đại kế được?

Thái Sử Công ngờ là Tử Phòng khôi vĩ lắm, dè đâu được ông lại nom như một người con gái, chẳng xứng với chí khí chút nào. Ô hô! Chính bởi vậy mà Tử Phòng mới là Tử Phòng!

___________________________________________________

 

[1] Là hai dũng sĩ thời chiến quốc

[2] Trỏ Khương Tử Nha.

[3] Là hai thích khách thời chiến quốc

[4] Tức Trịnh Tương Công

[5] Tức Hạng Vũ.

[6] Trỏ Hàn Tín

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s